Η Σκοτεινή Νύχτα της Ψυχής

H “σκοτεινή νύχτα της ψυχής” –γνωστή έκφραση στους αναζητητές– παραπέμπει σε κάθε “μεσοδιάστημα” που υπάρχει ανάμεσα σε δύο φάσεις εξέλιξης. Σε αυτό το ενδιάμεσο στάδιο αλλαγής, η διαδικασία μεταμόρφωσης, η “αλχημική” εκείνη διεργασία μετουσίωσης του ψυχονοητικού μας κόσμου, με το “παλαιό” να καταρρέει και το “νέο” να μην έχει ακόμη εμφανιστεί, προκαλεί μια αίσθηση επώδυνης διάλυσης και αβάσιμης ύπαρξης που βαδίζει σε ένα σκοτεινό και φοβικό πουθενά. Ο αναζητητής νιώθει να τον εγκαταλείπει ο Θεός, τα ορόσημα της πίστης φαίνονται αδύναμα και ανασφαλή, η προηγούμενη βεβαιότητα φαίνεται να χάνει τα σημεία στήριξης – το Θείον είναι απελπιστικά αφανές.

Λέγεται ότι η “σκοτεινή νύχτα της ψυχής” είναι η τελευταία δοκιμασία πίστης, που είναι “σκηνοθετημένη” από την ίδια τη Θεία Θέληση, ως εγγύηση της ελευθερίας του ανθρώπου και της γνησιότητας της απόφασής του. Η αμφιβολία που θεριεύει τότε είναι και το τελευταίο εμπόδιο στο Μέγα Γεγονός. Όταν ο αναζητητής υπερβεί τη δοκιμασία, τότε ανοίγει η πύλη του Ουρανού, το Θείον αποκαλύπτεται, και η πολυπόθητη “Ένωση” πραγματοποιείται οριστικά.

Υπάρχει όμως και μια αναλογία αυτού του υπέρτατου γεγονότος, μικρότερης κλίμακας, σε κάθε περίπτωση μετάβασης και αλλαγής επιπέδου συνειδητότητας. Όλοι μας γνωρίζουμε, βιώνουμε μικρές ή μεγάλες “σκοτεινές νύχτες της ψυχής”, φάσεις της ζωής μας όπου όλα φαίνονται μπερδεμένα, αδιαφανή, αδιέξοδα και επίφοβα.

Κάθε άνθρωπος, φτάνοντας σε ένα κομβικό σημείο εξέλιξης, αισθάνεται την ανάγκη υπέρβασης του μη ικανοποιητικού πλέον “παλαιού”, την ανάγκη να αναβαθμίσει το εύρος και την ποιότητα των αντιλήψεών του, να δώσει ένα καινούργιο νόημα ζωής, με “νέους” στόχους και επιδιώξεις, να βιώσει “νέες”, πιο ενδιαφέρουσες πραγματικότητες. Εάν δεν το κάνει από μόνος του, έρχεται η ίδια η ζωή, με εκείνα τα απρόβλεπτα και συγκλονιστικά γεγονότα, για να δώσει την αναγκαία και σωτήρια ώθηση εξέλιξης, συχνά με τρόπους ίσως δυσάρεστους, που δεν κατανοούμε από την αρχή και γι’ αυτό συνήθως αντιδρούμε αρνητικά, προκαλώντας με αυτόν τον τρόπο πρόσθετες εμπλοκές.

Όταν όμως γινόμαστε αμερόληπτα παρατηρητικοί, έστω και εκ των υστέρων, τότε αναγνωρίζουμε τις σοφές κινήσεις της Ζωής, και οι ανώριμες διαμαρτυρίες μας κατασιγάζουν, δίνοντας τη θέση τους σε μία νέα, βαθύτερη κατανόηση, ενώ, παράλληλα, μια αυθόρμητη ευγνωμοσύνη αναβλύζει από την καρδιά μας.

Ο αναζητητής, γνωρίζοντας καλά αυτήν την ευεργετική νομοτελειακή πραγματικότητα, μπορεί να αξιοποιεί ενσυνείδητα τις μικρές “σκοτεινές νύχτες της ψυχής” ως ευκαιρίες, ως προκλήσεις εξελικτικών αλμάτων, ακόμη και όταν όλα φαίνονται μαύρα και απελπιστικά, υπομένοντας με κατανόηση τις ενδιάμεσες επίπονες παρενέργειες. Όταν υπάρχει η επίγνωση ότι πρόκειται για μεταβατικές συνθήκες υπέρβασης του “παλαιού”, τότε η δημιουργική εργασία του αναζητητή προχωρεί πλέον δυναμισμένη, ανοίγοντας τον δρόμο για το “νέο”, χωρίς ο ίδιος να χάνεται μέσα σε φθοροποιές απογοητεύσεις και χρονοβόρες παραιτήσεις.

Ας μην ξεχνάει ο αναζητητής ότι η “σκοτεινή νύχτα της ψυχής” είναι η “εγγύηση” της έλευσης του φωτός, της Ανατολής του Πνευματικού Ήλιου.

Το βαθύ νόημα της “σκοτεινής νύχτας της ψυχής” δεν είναι δυνατόν να περιγραφεί πλήρως με λεκτικά μέσα. Θα αποτελεί πάντοτε μια μυστηριακή πρόκληση για τον αποφασισμένο αναζητητή – ένα πεδίο εξαιρετικών δυνατοτήτων υπέρβασης και εκδίπλωσης του Πνευματικού του Δυναμικού, ένα πεδίο που ανοίγει τον δρόμο πραγματοποίησης της Έσχατης Υπόσχεσης.

[Κείμενο του Ιωάννη Συλλαϊδή, υπευθύνου των εκδόσεων «Πύρινος Κόσμος», από το βιβλίο του «Ο Δρόμος της Γαλήνιας Αναζήτησης»]

images